Europees Parlement keurt herstelfonds van 672,5 miljard euro goed


Het Europarlement heeft het herstelfonds voor de coronacrisis goedgekeurd. Binnenkort kunnen de EU-landen putten uit een pot van 672,5 miljard euro. Het geld kan onder andere worden gebruikt voor crisisparaatheid, digitalisering, kinderen en jongeren. Ook kan een deel van de energietransitie uit het herstelfonds worden betaald. Alleen lidstaten die de rechtsstaat en EU-kernwaarden onderschrijven kunnen aanspraak maken op de gelden. Onder andere de Nederlandse Europarlementariër Esther de Lange gaat toezicht houden op de uitvoering van het akkoord.

Het herstelfonds is bedoeld om EU-landen te helpen die kampen met de gevolgen van de coronacrisis. Ze kunnen aankloppen in Brussel voor een deel uit de pot. Met dat geld kunnen ze dan maatregelen nemen om de negatieve sociale en economische gevolgen van de coronacrisis tegen te gaan. Landen kunnen tot dertien procent voorfinanciering voor hun plannen vragen. Ook projecten die al een jaar geleden begonnen zijn, komen in aanmerking voor steun. Het geld, dat als subsidies en leningen zal worden verstrekt, is drie jaar lang beschikbaar en moet soelaas bieden in deze tijden van crisis.

Alleen nationale plannen die aansluiten op het EU-beleid komen in aanmerking voor het fonds voor ‘herstel en veerkracht’. Hieronder vallen bijvoorbeeld de energietransitie en de digitaliseringslag die de Europese Unie wil maken. Minimaal 37 procent van de begroting van ieder plan moet gaan naar klimaatactie en ten minste twintig procent moet naar maatregelen voor meer digitalisering. Ook zaken als het concurrentievermogen en economische samenhang komen in aanmerking voor het fonds. Verder kunnen EU-landen financiering krijgen om kinderen en jongeren te helpen, bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs.

Het geld uit het herstelfonds is alleen bedoeld voor lidstaten die de rechtsstaat en de kernwaarden van de EU naleven. Voor landen zoals Polen en Hongarije kan het dus moeilijk worden. De Europese Commissie zal erop toezien dat alle gelden binnen de afspraken en gestelde kaders worden besteed. Op hun beurt kunnen Europarlementscommissies samen met de Europese Commissie hoorzittingen organiseren. Tijdens die verhoren zal het onder meer gaan over hoe het herstel van de EU vordert en of de landen zich wel aan de afspraken houden.

CDA-Europarlementariër Esther de Lange zit een van de commissies die toezicht houden op het herstelfonds. Ze is trots op het bereikte akkoord. ‘Dit is een uitzonderlijke maatregel voor een uitzonderlijke crisis. Het fonds is een goede aanvulling op de nationale herstelpakketten en koppelt de rechtsstaat en gezond begrotingsbeleid direct aan investeringen,’ zegt De Lange. Ze benadrukt dat het geld bedoeld is voor economische, duurzame en digitale hervormingen. ‘Het herstelfonds is geen pinautomaat voor lidstaten om snel nationale begrotingsgaten te dichten. Dit geld is ervoor bedoeld om landen structureel te laten hervormen. Een gezonde Europese economie is voor een handelsland als Nederland essentieel en een duurzaam herstel van bedrijvigheid en werkgelegenheid staat daarbij voorop.

Het herstelfonds is onderdeel van een breder anti-coronapakket dat Next Generation EU heet. In totaal zit daar 750 miljard euro in.