Vaccinatie-economie: twee jaar van pieken en dalen


Begin 2021 houden de lockdowns de economieën nog in een houdgreep. In het tweede kwartaal volgt een periode van sterke economische groei dankzij Covid 19-vaccins. Daarna volgt een periode van op- en neergang door economische en financiële turbulentie. Overheden zullen besluiten steunprogramma’s in 2021 langer aan te houden om al te grote economische littekens te voorkomen. Een vloedgolf aan uitgestelde faillissementen schuift hierdoor op naar eind 2021. Aldus de economische visie van kredietverzekeraar Euler Hermes op de komende twee jaar.

Johan Geeroms, Risk Director Euler Hermes Nederland: “Het goede nieuws is dat wij onze groeiverwachting voor 2021 iets naar boven hebben bijgesteld. Wereldwijd verwachten we nu in 2021 een groei van +4,6% en +3,8% in 2022. Het gaat alleen niet om een keurige rit omhoog maar eerder om een achtbaan. Op dit moment hebben we te maken met lockdowns die de economische groei plat hebben gelegd. De double dip is een feit. Eerst wordt het economisch erger voordat het beter wordt. Het herstel begint met de vaccinatie-economie. Die draait om vertrouwen, om herstart van activiteiten, en ook om besteding van geld dat uit preventie-oogpunt gespaard is.”

Staatssteun: wanneer moet de stekker eruit?

Volgens Geeroms hebben de overheden de sleutel in handen om op een gezonde manier terug te keren naar de economie zoals die er was vóór Covid 19. “Overheidssteun kan heilzaam zijn maar ook ziekmakend. Te snel stoppen en te lang doorgaan zijn allebei funest. Weten wanneer en hoe je de stekker eruit moet trekken, is essentieel. We verwachten dat overheden het niet aandurven om over een paar maanden al te stoppen met de steunpakketten. Dat zou catastrofale gevolgen kunnen hebben. Tevens komt de VS met een omvangrijk fiscaal pakket ter waarde van 900 miljard dollar, en ook het herstelfonds van de EU moet naar onze mening de bestedingskraan opendraaien.” Geeroms gaat ervan uit dat de centrale banken op grote schaal geld in de economie blijven pompen. “Wij verwachten dat de rente hierdoor tot zeker in 2023 ultra laag blijft.”

Uitgestelde faillissementen

Het gevolg van de staatssteun is dat vele noodzakelijke faillissementen op een kunstmatige manier worden uitgesteld. “Het aantal zombiebedrijven neemt sterk toe. Een groot deel van het MKB worstelt. Op een gegeven momenten breekt de dijk en dan krijg je een vloedgolf aan faillissementen. Al in het komend jaar verwachten we wereldwijd een aanzienlijke stijging van +25% in vergelijking met 2020. Ook specifiek voor Nederland zien we een dergelijke toename. Op dit moment zitten we volgens het CBS op 14% minder faillissementen dan in 2019. Puur dankzij de uitgebreide overheidssteun. Voor 2022 voorzien we een stijging van +13% ten opzichte van 2021.”

Geeroms constateert dat veel banken door de sterke stijging van de zombiebedrijven en de problemen in het mkb opgescheept zitten met een berg aan ongezonde leningen. Hij stelt dat overheden de bankensector moet bevrijden van de “last van zombieleningen” en hen in staat moet stellen gezonde, bloeiende bedrijven te financieren. DNB geeft aan dat €76 miljard  aan bankleningen problematisch zijn.

Euler Hermes verwacht dat de meeste sectoren pas begin 2022 zullen terugkeren op het niveau van omzet en winstgevendheid van vóór de crisis. “Uiteindelijk gaan we pas in 2023 zien welke bedrijven fris en gezond uit deze crisis komen en welke bedrijven gehavend zijn en op grote achterstand zijn gezet.”