‘Zet ervaringsdeskundigen in om jonge vluchtelingen zelfredzaam te maken’


Nederland moet voor jonge vluchtelingen blijven zorgen als die 18 jaar worden en ze helpen bij de overgang naar volwassenheid, vindt Oxfam Novib. Uit onderzoek van Kennisplatform Integratie & Samenleving (KIS) blijkt ook dat alleenstaande vluchtelingen die 18 worden niet financieel zelfredzaam zijn. Persoonlijke begeleiding in eigen tempo en de inzet van ervaringsdeskundigen kan hen erg helpen.

Na onderzoek in Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië en Nederland luidt Oxfam de noodklok over de risico’s waarmee jonge vluchtelingen in Europa op hun achttiende verjaardag worden geconfronteerd. Het onderzoek laat zien hoe jonge vluchtelingen in Europa op hun 18de dakloos worden, uitgebuit worden, en in gevaarlijke situaties belanden. Deze landen slagen er niet in om vluchtelingen in deze leeftijdsgroep te beschermen en te ondersteunen. Voor jonge alleenstaande vluchtelingen betekent achttien jaar worden het verlies van steun door afwezigheid van wetgeving die hen beschermt. Achttien worden, betekent dat deze jongeren volgens de wet niet meer als kinderen maar als volwassenen worden beschouwd en het grotendeels alleen moeten te zien rooien in de complexe Nederlandse samenleving.

Een van de problemen waar deze jongeren zich in Nederland mee geconfronteerd zien volgens het rapport, is de overbelasting doordat ze vrij plotseling zelf financiële en algehele verantwoordelijkheid dragen met de bijbehorende bureaucratie zonder dat er enige informatie of training wordt gegeven.

Kennisplatform Integratie & Samenleving (KIS) en Movisie herkennen het beeld en onderschrijven deze oproep. In het rapport ‘Desnoods eet ik twee weken brood met pindakaas’ verkenden zij, i.s.m. Stichting SAMAH, hoe de financiële zelfredzaamheid van alleenstaande minderjarige vluchtelingen (amv’s) kan worden vergroot in de overgang naar volwassenheid en brachten het vraagstuk in kaart. In de abrupte knip 18-/18+ valt de vertrouwde begeleidingsstructuur weg, terwijl de financiële verantwoordelijkheden toenemen. Wanneer deze jongeren 18 jaar worden, moeten ze zelfstandig wonen, hun inkomsten en uitgaven beheren en beslissingen zelf nemen. Een groot deel van deze jongeren is er nog niet klaar voor om in de complexe Nederlandse samenleving zelfredzaam te zijn. Ze zijn vaak pas kort in Nederland, hebben geen steun en begeleiding van ouders of een sociaal netwerk en zijn niet, zoals Nederlandse jongeren, opgegroeid in het financiële systeem dat we hier kennen. Daarom is passende ondersteuning erg belangrijk.

Een belangrijke aanvulling uit dit rapport op de oproep van Oxfam Novib is dat informatie geven of een enkele training ‘omgaan met geld’ niet voldoende is. Het gaat om langzaamaan wennen aan een nieuw systeem, waarbij je idealiter op jouw tempo steeds meer verantwoordelijkheden krijgt waarbij je hulp krijgt van een vast contactpersoon. De inzet van ervaringsdeskundigen kan hier goed bij helpen.